Onder het bewuste

weblog over het onbewuste
  • Home
  • Artikelen
  • Achtergrond

  • Onderwerp "psychologische theorie"

    De psychologie van lage rugpijn

    © | 1 November 2014 | , | reageren (0)

    De laatste keer dat ik lage rugpijn had, lukte het me de betrokken emoties zodanig te doorvoelen, dat ik niet verwacht het nog eens te krijgen.

    Spanning

    Als lage rugpijn bij mij erg pijnlijk werd, dan was er altijd sprake van veel spanning, die ik kreeg als reactie op pijn die er was. De spanning maakte ik om mijzelf tegen de pijn te beschermen, maar het gevolg was dat ik daardoor nog meer pijn kreeg. Door de extra pijn ging ik dan mijn rugspieren nog meer aanspannen, met als gevolg nog meer pijn. Een vicieuze cirkel, dus. Spieren aanspannen tegen pijn is een min of meer normale reactie, maar het kan volstrekt tegengesteld werken aan wat je wilt.

    Door de pijn en mijn verzet ertegen bewust te gaan voelen, lukte het me om de vicieuze cirkel te doorbreken. Om de pijn te verminderen, gebruikte ik ook pijnstillers en acupressuur, waarover later meer.

    Kanteling van het bekken

    Op een gegeven moment kon ik het toelaten dat er pijn was, zonder me ertegen te verzetten. Dat stelde me in de gelegenheid te gaan voelen wat er nu precies gebeurde, daar onder in mijn rug. Ik wist reeds, dat mijn ruggengraat een enigszins abnormale buiging had, de normale S-vorm was te geprononceerd. Ik merkte dat ik mijn bekken naar achteren kantelde, wat de extra buiging in mijn ruggengraat veroorzaakte, en dat dit een spanning in de spieren rond mijn ruggengraat erboven veroorzaakte, die pijn deed. Deze pijn was waar het allemaal mee begon.

    In eerste instantie ben ik een paar weken beziggeweest met te proberen mijn bekken meer in een normale stand te kantelen. Dat leek maar ten dele effect te hebben. Ik ben daarom meer precies gaan voelen wat het achterwaards kantelen van mijn bekken veroorzaakte en vond toen een heel stelsel van gevoelens dat dit deed. Het voelen van die gevoelens bleek een ontspanning te geven, die mijn bekken in een meer normale stand deed terugkantelen, en de pijn daarmee deed verminderen.

    Emotionele ingehoudenheid

    Door iets wat een Taichi-lerares eens tegen me gezegd had over de stand van mijn bekken, zag ik dat mijn houding van emotionele terughoudendheid effect had op de stand van mijn bekken. Als ik iets wil, en mijn lichaam drukt dat uit, dan is er een beweging in mijn bekken naar dat wat ik wil. Als ik dan bang ben en mij inhoud, kantelt mijn bekken naar achteren. Dit geeft dan het begin van de pijn, die kan gaan escaleren tot iets wat enorm zeer kan gaan doen.

    Dit is dus in feite de wortel van het probleem. Doordat ik mijzelf tegenhoud, mijn eigen wil dus blokkeer, kantelt mijn bekken naar achteren, wat de overdreven S-vorm van mijn ruggengraat veroorzaakt, en daarmee de lage rugpijn.

    Ik was in staat om veel van de gevoelens uit mijn kindertijd bewust te worden, waarbij dit het issue was, door te voelen wat er nu precies daar onder in mijn rug en bekken gebeurde. De eerste weken had dat tot gevolg dat de pijn erger werd, maar na elke doorvoelde herinnering uit mijn onbewuste werd deze weer minder. Na verloop van tijd kwam de pijn onder in mijn rug steeds minder vaak op en werd minder pijnlijk. Tegenwoordig heb ik er zelden nog last van en verwacht ik niet dat het ooit nog zo zou kunnen escaleren als het vroeger deed.

    Het doorvoelen van deze issues had een duidelijk effect op mijn emotionele gesteldheid. Ik heb gemerkt dat mijn wil krachtiger werd en dat ik mij doortastender op ben gaan stellen. Ik voel me daardoor meer mezelf.

    Soms gaan mensen als ze lage rugpijn hebben op bed liggen. Dit wordt door doktoren afgeraden, omdat de ervaring is dat het hierdoor niet overgaat, en zelfs erger kan worden. Vanuit het idee dat lage rugpijn uiteindelijk door jezelf inhouden veroorzaakt wordt, is dit ook begrijpelijk, omdat op bed gaan liggen een vorm van jezelf inhouden is.

    Pijnstillers als placebo

    Een veelgehoord medisch advies bij lage rugpijn, is om pijnstillers te nemen (bijv. Paracetamol of Ibuprofen). Ik heb het idee hierachter vroeger altijd logisch gevonden. Door de pijn te onderdrukken, ontspannen de spieren, waardoor er weer minder pijn ontstaat. Echter, wat ik voelde dat er gebeurde, was dat het wel leek alsof de pijnstillers soms geen enkel effect leken te hebben. Soms ook wel, voornamelijk in het begin dat ik pijnstillers hiervoor gebruikte. Maar, ik vraag me nu af, of dit niet slechts een placebo-effect was. Wat ik denk dat er gebeurt, is dat bij pijnstilling de escalatie van spierspanning die pijn veroorzaakt gewoon verder doorgaat. De pijnstilling doet wel wat, maar het helpt niet.

    Nu blijkt er in Australië een onderzoek te zijn geweest naar het effect van pijnstilling bij lage rugpijn, vergeleken met placebo. Wat bleek, was dat er geen verschil was in de duur van de lage rugpijn, tussen de pijnstillers en placebo.

    Niet voorover buigen maakt het erger

    Een ander medisch advies, dat vroeger veel gegeven werd, is om lage rugpijn te voorkomen door de onderrug niet voorover te buigen. Het zou slecht zijn om voorover te buigen om iets van de grond op te tillen bijvoorbeeld, en je zou dan je rug recht moeten houden, en meer door de knieën moeten zakken. Wat ik merkte, was dat juist dit advies bij mij de rugpijn verergerde. Want, wat moet je, als je om iets bepaalds te doen, hoe dan ook voorover moet buigen? Ik denk bijvoorbeeld aan het opendraaien van een kraan om de handen te wassen. Omdat ik al rugpijn had, geloofde ik, op basis van het advies, dat dit erger zou worden, als ik voorover zou buigen om de kraan open te draaien. Maar wat in werkelijkheid gebeurde, was dat ik gespannen werd als ik toch naar voren moest buigen, wat de pijn natuurlijk verergerde.

    In een video over rugpijn op een Duitse krantenwebsite, zag ik dat men tegenwoordig mensen leert om dit vooroverbuigen gewoon wel te doen. Mensen moeten het vaak afleren met specifieke oefeningen, als ze dit verkeerde advies vroeger opgevolgd hebben. Ik heb zelf vele malen uitgeprobeerd of het vooroverbuigen effect had op de nog niet genezen lage rugpijn, maar dit bleek volstrekt niet het geval te zijn.

    Acupressuur

    Naast pijnstillers heb ik acupressuur gebruikt om de rugpijn te verminderen. Met de methode die ik gebruikte, verminderde de pijn met de helft (gevoelsmatig), in ongeveer anderhalve minuut. Ik voelde me dan ontspannener en alsof ik meer kon verdragen, waarbij mijn spieren soepeler voelden en meer konden hebben.

    Mijn indruk was, dat dit echt hielp het genezingsproces te versnellen. Maar ik kan niet uitsluiten, dat hetzelfde probleem als met pijnstillers ontstond, dat de escalatie van spanning als reactie op pijn gewoon verder doorging.

    (De punten die ik gebruikte waren Maag-36 en Milt-6, aangevuld met een oefening om punten op de voet te stimuleren. Die oefening bestaat uit het met de hand de voet rond de enkel draaien, en daarna min of meer op dezelfde manier de tenen rond de voet draaien.)

    Wu-wei ofwel Niet-doen

    © | 9 June 2013 | | reageren (0)
    Uit de Taoistische filosofie komt het begrip Wu-wei. Letterlijk vertaald betekent het "Zonder te doen" of "Niet-doen". Soms wordt hieraan gerefereerd alsof het gaat om "iets doen zonder te doen", of iets "als vanzelf" te doen. Dat is echter niet hoe ik het begrijp.

    Het "doen" waar het hier, naar mijn idee, over gaat, is het "doen" van gevoelens. Je proberen "beter te doen voelen", iets "doen" om een gevoel van eigenwaarde te krijgen, de ander iets te "doen" inzien, met als doel jezelf daardoor beter te voelen. Of, je eigen gevoel van niet goed genoeg-zijn, ongedaan proberen te maken door jezelf te forceren en "beter je best" te doen. Het "vasthouden" van een bepaald gevoel, met de hoop op die manier gelukkiger te zijn. Het is in feite zelf-manipulatie.

    Het alternatief voor dit "doen" is je gevoelens er te laten zijn en hun natuurlijke beloop te laten hebben. Je "doet" dan niets "tegen" die gevoelens, maar je voelt die, vaak onplezierige, gevoelens. Als je je er niet tegen verzet, en ze daardoor compleet voelt, dan gaan ze vanzelf over, om plaats te maken voor iets anders. Er is dan geen noodzaak meer er iets tegen te doen.

    Als je je bijvoorbeeld minderwaardig voelt, zou je de neiging kunnen hebben hier iets tegen te doen door iets groots of prestigieus te doen, bijvoorbeeld veel geld verdienen. Maar als je het gevoel van minderwaardigheid toe zou laten, en onderzoekt waar het precies vandaan komt, welke situatie uit je verleden, dan zal het over gaan, en voel je je natuurlijke waarde. Iedereen is namelijk uiteindelijk evenveel waard.

    De gevoelens waar we ons tegen verzetten zijn meestal gevoelens uit ons verleden. Juist doordat we er iets tegen proberen te doen, gaan die gevoelens niet over. Ze blijven onder de oppervlakte aanwezig. Als iemand bijvoorbeeld zijn gevoel van minderwaardigheid probeert ongedaan te maken door veel geld te verdienen, dan blijft dat gevoel. Als het na verloop van tijd weer de kop op gaat steken, zal zo iemand denken dat hij nog veel meer geld moet gaan verdienen. Zo blijft dat dan maar doorgaan.

    Het "doen" werkt dus in feite niet. Als je iets tegen gevoelens doet, dan lijkt dat wel te werken, omdat ze uit zicht raken. Maar dat is niet echt zo, omdat de gevoelens toch blijven. Dus eigenlijk is het zinloos om dat te doen.

    Overigens is het niet makkelijk om te leren niet te doen. Vaak zien we aspecten over het hoofd, waardoor gevoelens toch blijven. Je voelt bijvoorbeeld wel je minderwaardigheid, maar realiseert je niet dat dit gevoel afkomstig is uit een situatie uit je jeugd, waarbij je je bijvoorbeeld minderwaardig voelde ten opzichte van een klasgenoot die stoerder, intelligenter of mooier leek dan jij. Als je dat gevoel in je volwassen leven ongedaan probeert te maken door veel geld te verdienen, doe je dat in feite nog altijd om beter af te steken tegenover die ene klasgenoot van vroeger, die je zowiezo nooit meer ziet, zonder dat je daar bewust van bent.

    Wu-wei gaat dus in de eerste plaats om het niet-doen van gevoelens. Niet om iets "als vanzelf" te doen, of te "laten gebeuren". Dan zijn hoogstens efficiënte manieren van handelen. Wu-wei gaat in feite om "jezelf zijn".

    De heftige Noord-Koreaanse emoties

    © | 28 December 2011 | | reageren (1)

    De Noord-Koreanen laten in groten getale heftige emoties zien vanwege het overlijden van hun leider Kim Jong-il. Velen in het Westen hebben zich daarover verbaast. Er werd gespeculeerd dat dit alles geacteerd en georganiseerd is. Ook dat dit toch oprechte emoties zijn, omdat kinderen in Noord Korea van jongs af aan geleerd wordt dat hun leider enorm geweldig en goed is.

    Zoals bekend, is de realiteit dat er hongersnood heerst in Noord Korea en dat het land bijzonder geïsoleerd van de rest van de wereld is. De mensen voelen zich dus zeer afhankelijk van hun leider, maar het kan haast niet anders, of ze voelen zich ook structureel door hem in de steek gelaten. Ik denk dat de combinatie van deze twee in feite leidt tot de heftige emoties.

    In de steek gelaten voelen leidt nogal eens tot dramatisatie als verdedigingsmechanisme (hysterie). De expressie van gevoelens worden extra dramatisch aangezet, om zo zichtbaarder te zijn voor de persoon waarvan men afhankelijk is. Dit in de hoop hiermee duidelijk te maken dat de situatie zo ernstig is, dat die persoon ophoudt met in de steek te laten. Het is een roep om aandacht.

    Door zo opzichtig dramatisch te rouwen, vragen de Noord-Koreanen in feite van de nieuwe leiders om meer aandacht aan hen te besteden.

    In dit beeld past ook de wat vreemde situatie dat de overleden leider grote hoeveelheden vis voor de bevolking beschikbaar stelde bij zijn overlijden. Dit is een gebaar dat als het ware betekent: "Ik laat jullie niet in de steek, ik wil jullie niet laten verhongeren". Daarmee wordt alleen wel bevestigt dat er sprake is van in de steek laten.

    Verdwaald raken in dromen

    © | 8 November 2011 | , | reageren (0)

    Een van de meest voorkomende thema's in mijn dromen is dat ik een eerder bezochte plek niet meer kan terugvinden. Een kamer in een gebouw, een bepaalde straat waarover ik eerder gedroomd heb, ze lijken nog wel ergens te zijn, maar niet waar ik zoek. Waar ik dan ben lijkt wel wat op waar ik naar op zoek ben, waardoor het lijkt of ik in de buurt ben, maar ik ben wel verdwaald.

    Een aantal jaar geleden vertelde iemand me dat hij vaak verdwaald was in zijn dromen, en hij vroeg me hoe dat zou kunnen komen. Mijn theorie was toen dat dit iets is wat inherent aan dromen is. Uiteindelijk is wat je ziet in dromen, en waar je denkt dat je bent, niet echt. Het is iets wat je uit je eigen geest voorkomt, en er is geen reden dat het een vaste vorm zou hebben. Het veranderen van je droom is een gegeven, maar doordat je in de werkelijke wereld uitgaat van dingen die in zekere mate onveranderlijk zijn, doe je dat in dromen ook, terwijl dat niet overeenkomt met de hoe het in dromen gaat. Doordat dingen veranderen waarvan je denkt dat ze niet veranderen, krijg je het gevoel dat je verdwaald.

    Omdat ik denk dat dit verdwalen inherent is aan dromen, denk ik dat iedereen regelmatig verdwaald in dromen.

    In de loop der jaren is me opgevallen dat dromen die ik vroeger in de nacht heb stabieler zijn. Misschien omdat dat dan een nieuw onderwerp betreft, waardoor alles nog vast lijkt. Later in de nacht ontstaan er dan meer variaties, en komt er hoe langer hoe meer een gevoel van verdwalen. Doordat ik dan op zoek ga, ben ik dan meer en meer aan het reizen, lopend, in de trein of op de fiets. Dit lijkt een redelijk vast patroon te zijn.

    Vanmorgen kon ik, kort nadat ik wakker werd, het gevoel dat bij dat verdwalen hoorde onderzoeken. Ik voelde me verdwaald en begreep niet hoe dit kon. Ik voelde me angstig, geblokkeerd en had een neiging me terug te trekken. Het gevoel van mijn omgeving was er een van onvastheid en verandering waar geen verandering zou moeten zijn. Ik zocht richting, maar die was er nauwelijks. Ik voelde me een jongetje van een jaar of 3, 4, dus dit was een gevoel wat ik al vrij lang had.

    RSI en onderdrukt verdriet

    Ik heb een aantal maanden last gehad van RSI in mijn handen. Door overbelasting had ik nogal wat pijn, die erger werd als ik mijn vingers en handen belastte met typen, gebruik van computermuis, groente snijden, en dergelijke. Ook voelden mijn vingers dik aan. Nadat het probleem enige tijd aan het verminderen was, doordat ik belastingen van mijn handen vermeed, leek het daarna maar zeer langzaam verder te verbeteren.

    Ik ben toen acupunctuur gaan proberen. Na de eerste behandeling merkte ik nauwelijks verbetering, maar de acupuncturiste had me wel verteld dat ze de Long-meridiaan had geopend. Nu weet ik iets van de achtergronden van acupunctuur, en ik wist dat er verband kan zijn tussen verdriet en problemen met de Long-meridiaan.

    In eerste instantie merkte ik niets op dat met het opkomen van emoties van verdriet te maken kon hebben. Maar na zo'n anderhalve week gebeurde dat wel. Mijn vingers voelden wat dikker als normaal, en ik voelde sterk verdriet opkomen, waar ik me tegen verzette. Toen ik het verzet voelde, in plaats van het te doen, verdween het verdriet. Tegelijk met het verdwijnen van het verdriet, ging de zwelling in mijn vingers tot mijn verrassing vrijwel geheel weg.

    Niet alleen verdween de zwelling, ook werd mijn huid, die al zo'n twee decennia nogal droog was geweest, duidelijk vochtiger en gladder. Door experimenten die ik een jaar of 10 geleden met acupressuur gedaan heb, wist ik dat de droogheid van mijn huid verbeterd kon worden met punten op de Long-meridiaan, maar ik was eerder nooit in staat deze verbeteringen voor langer als een halve dag te laten duren. Kennelijk was het het onderdrukte verdriet wat de droogheid van mijn huid in stand hield.

    Hierna had ik nogmaals een acupunctuur behandeling. Deze behandeling had nu wel een duidelijk effect. De zwelling was nu volledig weg en ik had weinig pijn meer bij belasting. Door opkomend verdriet kwam de zwelling wel nog diverse malen terug, maar telkens als ik dit verdriet toeliet verdween de zwelling ook weer. Ik heb dat een keer of 10 zien gebeuren. Ook de toestand van mijn huid verbeterde verder.

    Ik vermoed dat niet alleen mijn huid droog was, maar ook mijn spieren en pezen. Dit zou wel eens de reden kunnen zijn dat het herstel zo langzaam vorderde. De droogte van spieren en pezen zou deze bijvoorbeeld gevoeliger voor irritatie kunnen maken.

    Het verdriet ging onder andere over het niet meer kunnen doen van allerlei bezigheden door de pijnlijkheid van mijn handen. Ook was er ouder verdriet, met een gevoel dat een persoon of situatie me als het ware iets wat voor mij van waarde was afgenomen had.

    Ook merkte ik een issue met verdriet over pijn zelf. Als ik pijn voelde, verzette ik me met spierspanning tegen die pijn. Dat werkte echter niet, de pijn bleef juist daardoor. Als ik de pijn accepteerde en het verzet ertegen doorvoelde, kwam er verdriet over de pijn. Met het voelen van dat verdriet verdween pijn nogal eens. Als klein jongetje heb ik nogal eens "Niet huilen!" te horen gekregen als ik huilde van verdriet over pijn. Kennelijk is dit niet zo'n goed advies.

    Overigens was er meer aan de hand dan onderdrukte emoties. Door het vermijden van belasting die pijn veroorzaakte in mijn handen, bewoog ik mijn handen te weinig om vocht van de zwelling af te voeren via mijn bloed. Dit gebrek aan beweging veroorzaakte ook zelf pijn, doordat er nogal wat vast kwam te zitten in mijn handen. Het, in samenspraak met een fysiotherapeut, met oefeningen (o.a. chinese ballen) losmaken van spieren, pezen, en dergelijke, bleek ook een belangrijke factor te zijn in het herstel.

    « Vorige